6.10.14

Εκδήλωση στην Επανομή για το ξεπούλημα του camping από το ΤΑΙΠΕΔ - Εισήγηση Γιάννη Ν. Κρεστενίτη - 5/10/2014

Ο βιότοπος του ακρωτηρίου της Επανομής, το γνωστό «Φανάρι», είναι από οικολογική άποψη ένας από τους πολυτιμότερους θύλακες που διαθέτει η παράκτια περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου. Ο υδροβιότοπος, συνολικής έκτασης της τάξης των 5.500 στρεμμάτων, λειτουργεί ως καταφύγιο αποδημητικών πουλιών και άλλων θηραμάτων και είναι πλούσιος σε χλωρίδα και πανίδα. Σε αυτή την περιοχή φιλοξενείται ένα πλήθος ειδών ορνιθοπανίδας τα οποία είναι προτεραιότητας, ενώ στο βυθό της θαλάσσιας περιοχής απλώνονται λιβάδια του προστατευόμενου είδους Posidonia oceanica, γνωστά ως «λιβάδια Ποσειδωνίας» σε μια έκταση που ξεπερνά τα 180 χιλιάδες στρέμματα, στο νότιο και βόρειο τμήμα της θαλάσσιας περιοχής του ακρωτηρίου. Ο υδροβιότοπος της Επανομής είναι ενταγμένος στο πρόγραμμα "Natura 2000".  
Η ομιλία-τοποθέτηση του κ. Κρεστενίτη
Και όπως γράφει κάποιο τοπικό blog: "Η προστασία του είναι πάντα επίκαιρη και επιτακτική.  Ιδιαίτερα όταν διάφορες "αναπτυξιακές" απόψεις βγαίνουν παγανιά" και συνεχίζει παραθέτοντας στοιχεία για τον υγροβιότοπο: "Καλή ανάγνωση και τα μάτια σας ανοιχτά γιατί οι καιροί είναι πονηροί…". Δεν ξέρω πότε γράφτηκαν τα λόγια αυτά, αλλά σίγουρα ισχύουν και σήμερα.
Είναι νομίζω γνωστό ότι ακριβώς για αυτή την υψηλή οικολογική, κοινωνική και οικονομική του αξία η λιμνοθάλασσα και η θαλάσσια παράκτια ζώνης της Επανομής, έχει ενταχθεί στο έργο LIFE «Δράσεις για τη διατήρηση παράκτιων οικοτόπων και σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας των περιοχών του Δικτύου NATURA 2000 λιμνοθάλασσα Επανομής, λιμνοθάλασσα Αγγελοχωρίου», που ανεξάρτητα με τις αντιρρήσεις που γνωρίζω ότι υπάρχουν για τις διαδικασίες και προτάσεις του έργου αυτού, ο βασικός σκοπός παραμένει και είναι η αειφορική διατήρηση και προστασία τους, που απαιτεί το σχεδιασμό ολοκληρωμένης διαχείρισης.
Γνωρίζω ότι η Κίνηση Πολιτών Επανομής έχει κάνει και ειδική εκδήλωση για το θέμα αυτό. Αλλά αναφέρω εδώ το έργο LIFE, απλά για να σημειώσω ότι υπάρχουν και τα εργαλεία και τα χρήματα για να σχεδιαστεί και να υλοποιηθεί η αξιοποίηση της περιοχής.
O υγροβιότοπος της Επανομής έχει δεχτεί πολλές ανθρωπογενείς επεμβάσεις που αφορούν κυρίως την τουριστική εκμετάλλευση και την αύξηση της τουριστικής κίνησης τους καλοκαιρινούς μήνες. Τέτοιας μορφής ήταν και η παρέμβαση για την δημιουργία του κάμπινγκ αλλά και τα σχέδια της χουντικής περιόδου για ιπποδρόμιο, γήπεδο γκόλφ κ.α.
Η μισοβυθισμένη παλαιά βυθοκόρος η οποία είχε χρησιμοποιηθεί το 1969 – 1970 για να μεταφέρει άμμο από την υποθαλάσσια περιοχή, με τη βοήθεια μεγάλων αγωγών, στην περιοχή του κάμπινγκ, για την προσάμμωση των παράκτιων ελών, είναι απομεινάρι, μάρτυρας των "αναπτυξιακών" σχεδίων της περιοχής.
Η περιοχή για την οποία συζητάμε, το κάμπινγκ και ο υγροβιότοπος είναι για την ώρα περιουσία του δημοσίου. Δηλαδή είναι ΚΟΙΝΗ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ ΠΟΛΙΤΗ. Είναι αγαθό κοινής χρήσης,
ελεύθερα χρησιμοποιούμενο από τους πολίτες. Και αυτό το αγαθό, το δημόσιο έχει υποχρέωση να το προστατεύει και να το διαχειρίζεται σύμφωνα με τις αρχές της αειφορίας και λαμβάνοντας υπόψη και την κλιματική αλλαγή.
Να κάνω εδώ μια παρένθεση. Αναφέρω την κλιματική αλλαγή και την ανάγκη αυτή να λαμβάνεται υπόψη στους διαχειριστικούς σχεδιασμούς γιατί η περιοχή στην οποία αναφερόμαστε είναι μια παράκτια περιοχή. Και ως γνωστό, ένα από τα επακόλουθα της κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση της στάθμης της θάλασσας, που σημαίνει ότι η όποια καταστροφή ή υποβάθμιση των παράκτιων αμμοθινών και αμμολόφων, μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια παραγωγικής γης λόγω πλημμύρισης από τα νερά της θάλασσας.
Λοιπόν, ως προς τον υγροβιότοπο της Επανομής, τόσο η θέση στο ευρύτερο οικοσύστημα του Θερμαϊκού κόλπου, όσο και η οικολογική αξία, εντάσσουν την συνολική περιοχή του υγροβιότοπου, αυτοδίκαια νομίζω στην κατηγορία των κοινών αγαθών και όχι στην κατηγορία της ιδιωτικής περιουσίας του δημοσίου, δηλαδή σε αυτή την κατηγορία του δημοσίου κτήματος που μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν «RealEstate», σαν προς πώληση και ιδιωτική αξιοποίηση οικόπεδο.
Τι είναι όμως τα κοινά αγαθά;
Τα Κοινά αγαθά είναι αγαθά που κληρονομήθηκαν από τις προηγούμενες γενιές, δημιουργήθηκαν συλλογικά ή αποτελούν φυσική κληρονομιά. Από τη μία, ο αέρας, η γη, το νερό ή ο ουρανός αποτελούν Κοινά αγαθά που δεν έχουν δημιουργηθεί από τον άνθρωπο, αλλά από τη φύση. Τα φυσικά Κοινά αγαθά είναι περιορισμένα, αλλά ο σύγχρονος καπιταλισμός τα αντιμετωπίζει λες και βρίσκονται σε αφθονία..
Τα κοινά αγαθά ανήκουν σε όλους μας και σε κανένα, με την έννοια ότι όλοι πρέπει να μπορούμε να έχουμε πρόσβαση σε αυτά και κανείς να μην μπορεί να επικαλείται αποκλειστικές αξιώσεις.
Το θέμα των κοινών αγαθών είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του καιρού μας και  δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς μια ανανεωμένη θεωρητική και πολιτική ανάλυση που θα προχωρά πέρα από το απλουστευμένο, δυαδικό μοντέλο κρατική ή ατομική ιδιοκτησία.
Μια ιδιότητα του κοινού αγαθού που πρέπει να εξετάζεται είναι η ικανότητά του να ικανοποιεί συλλογικές ανάγκες και να καθιστά δυνατή την υλοποίηση θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Τα κοινά αγαθά ενσωματώνουν επίσης τη διάσταση του μέλλοντος και επομένως μας υποχρεώνουν να τα διαχειριζόμαστε όχι μόνον για το δικό μας σημερινό όφελος, αλλά και προς το συμφέρον των μελλοντικών γενεών. Με αυτή την έννοια είναι αληθινά «κληρονομιά της ανθρωπότητας».
Ένα κοινό αγαθό, ένα αγαθό όπως το νερό, η θάλασσα, ο αιγιαλός και άλλα, δεν μπορεί να θεωρείται εμπόρευμα που πρέπει να παράγει κέρδος για κάποιους. Έτσι τα κοινά αγαθά δεν μπορεί να υποταχθούν στη λογική της αγοράς.
Τα κοινά αγαθά ξεφεύγουν από τη λογική της αποκλειστικής χρήσης και αντίθετα καθιστούν φανερό ότι το χαρακτηριστικό τους είναι το ότι τα μοιραζόμαστε με τους άλλους. Έτσι επιτρέπουν να εκδηλωθούν και νέοι κοινωνικοί δεσμοί και νέες συλλογικές πρωτοβουλίες, όπως είναι οι διάφορες κινήσεις πολιτών, που ξεπερνώντας το βραχυπρόθεσμο όφελος των λίγων, αναλαμβάνουν και στοχεύουν να εγγυηθούν τη διατήρηση και τη διαχείριση των κοινών αγαθών μέσα στον χρόνο.
Η διαχείριση των κοινών αγαθών θα πρέπει να εμπνέεται από την αρχή της αλληλεγγύης και της ισότητας. Στην πρόσβαση των κοινών αγαθών δεν είναι, δεν πρέπει να είναι ανεκτές οι οποιεσδήποτε διακρίσεις. Έτσι γύρω από τα κοινά αγαθά επαναπροτείνεται το ζήτημα της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του κάθε πολίτη.
Τι συμβαίνει σήμερα στη χώρα μας;
Από τη μια το κράτος, δηλαδή η Κυβέρνηση ψάχνει για αγοραστές για να πουλήσει την περιουσία του Ελληνικού Κράτους και όπως λέει αυτό το κάνει για δύο κυρίως λόγους, (α) για να εκπληρώσει τις δανειακές υποχρεώσεις και (β) για λόγους δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Από την άλλη και το μεγάλο κεφάλαιο, είτε μόνον ιδιωτικό είτε διεισδύοντας μέσα από κρατικές επιχειρήσεις ξένων χωρών (π.χ. στους μελλοντικούς αγοραστές για την ΕΥΑΘ, το νερό της Θεσσαλονίκης, συμπεριλαμβάνονται και ξένες κρατικές επιχειρήσεις, μαζί με τους έλληνες ιδιώτες) πιέζει και αυτό για την αγορά των ελληνικών κρατικών επιχειρήσεων και της δημόσιας γης.
Στα πλαίσια της ακολουθούμενης μνημονιακής πολιτικής, εκτάσεις που ανήκουν στην ΕΤΑΔ Α.Ε. (την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΚΙΝΗΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΟΥ, που προέκυψε από τη συγχώνευση της Κτηματικής Εταιρείας του Δημοσίου με τα Τουριστικά Ακίνητα), μεταβιβάζονται στο ΤΑΙΠΕΔ, στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (όπως λένε τα αρχικά του), που όμως παρά κάτι τέτοιο είναι, αφού στα όσα επιχειρεί να εκποιήσει, να πουλήσει, συμπεριλαμβάνονται όχι μόνον διαμερίσματα και μικρά οικόπεδα του δημοσίου, αλλά λιμάνια, αεροδρόμια, παραλίες, λίμνες, ποτάμια, κ.α. που ανήκουν στην δημόσια περιουσία του Δημοσίου, που το Σύνταγμα απαγορεύει να πουληθεί.
Για το ρόλο του ΤΑΙΠΕΔ δεν πρέπει να υπάρχουν αυταπάτες. Το ΤΑΙΠΕΔ δεν αξιοποιεί τίποτα, δε δίνει αντισταθμιστικά οφέλη, δε συζητάει και δεν παίρνει υπόψη του τη γνώμη και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Το ΤΑΙΠΕΔ μόνο πουλάει – και μέσα σε 10 μέρες το «τίμημα» απ’ ότι έχει πουλήσει πρέπει να έχει κατατεθεί στον ειδικό λογαριασμό των δανειστών στην Τράπεζα της Ελλάδας για το χρέος. Ότι συζητείται στο ΔΣ του ΤΑΙΠΕΔ αποτελεί απόρρητο για τον ελληνικό λαό ακόμη και για τους έλληνες βουλευτές για 10 χρόνια. Μέσω της λειτουργίας του ΤΑΙΠΕΔ οι δανειστές αποκτούν τον πλήρη κατάλογο και περιγραφή στοιχείων.
Ένας συνδυασμός αγώνων από τους εργαζόμενους, τα κινήματα πολιτών, νομικές αντιδράσεις και λίγες είναι αλήθεια αντιδράσεις δημοτικών αρχών, είχε ως αποτέλεσμα να μην είναι ούτε καν ικανοποιητική η υλοποίηση των σχεδίων για την πώληση των δημοσίων υπηρεσιών και της δημόσιας γης.
Για αυτό, πολύ συχνά ακούμε από τα καθεστωτικά μέσα ενημέρωσης ότι ένα από τα θέματα που εξετάζεται στις συναντήσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων με τους μικρούς ή τους μεγάλους αξιωματούχους της Τρόικας είναι η εξέταση της πορείας των αποκρατικοποιήσεων.
Είναι νομίζω γνωστή τόσο η υπόθεση προσπάθειας πώλησης της ΕΥΑΘ (του νερού της Θεσσαλονίκης) αλλά και της ΕΥΔΑΠ (του νερού ης Αθήνας) ανάμεσα στις άλλες δράσεις του ΤΑΙΠΕΔ. Αλλά αυτό που αξίζει εδώ να επισημανθεί είναι η απόφαση του ΣτΕ που ουσιαστικά σταμάτησε την πώληση της ΕΥΔΑΠ αναγνωρίζοντας ότι δεν έχουν το δικαίωμα να πωλούν ένα δημόσιο, ένα κοινό αγαθό όπως το νερό. Και η απόφαση αυτή έχει αναγκάσει το ΤΑΙΠΕΔ να γράφει πρόσφατα στην έκθεσή του (Σεπτέμβριος 2014).
"Τέλος, σε συνέχεια της απόφασης της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την ΕΥΔΑΠ Α.Ε., το ΤΑΙΠΕΔ, θα προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να διαπιστωθεί αν η διαγωνιστική διαδικασία για την αξιοποίηση της ΕΥΑΘ Α.Ε. είναι συμβατή με το υφιστάμενο συνταγματικό και νομικό πλαίσιο. Επίσης σε συνέχεια της παραπάνω απόφασης το ΤΑΙΠΕΔ επέστρεψε το 34% των μετοχών της ΕΥΔΑΠ στο Ελληνικό Δημόσιο."
Μια ανακοίνωση που δείχνει πολλά και κυρίως ότι θα πρέπει να μας βρίσκουν συνεχώς μπροστά τους, όπως κάναμε με το κίνημα "SOSτε το νερό" και την επιτυχία του δημοψηφίσματος για το νερό στις 18 Μαΐου 2014, στους 11 δήμους του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης.
Αναφορικά με την αξιοποίηση των όποιων εκτάσεων πωλούνται ή παραχωρούνται μέσω του ΤΑΙΠΕΔ, θεωρώ ότι θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί και το λέω αυτό αναφορικά με την πληροφορία που γράφτηκε ότι το ΤΑΙΠΕΔ δεν πουλά τον υγροβιότοπο της Επανομής, αλλά μόνον το κάμπινγκ και ότι για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας γίνεται ειδική μέριμνα για την προστασία των ευαίσθητων περιοχών.
Ας μην ξεχνάμε ότι μέσω δεκάδων νομοθετημάτων που έχουν ψηφιστεί και μάλιστα αρκετά από αυτά είτε σε άσχετα νομοσχέδια είτε με διαδικασίες κατεπείγοντος, υπάρχουν διατάξεις σύμφωνα με τις οποίες:
Θεσμοθετείται η απαλλοτρίωση για τον ιδιώτη «επενδυτή», εφόσον εκείνος το επιθυμεί, ζωνών ιδιωτικών εκτάσεων ευρύτερων από τη ζώνη της επένδυσης. Εισάγεται και επιτρέπεται για πρώτη φορά η ιδιωτική χωροταξία. Ο «επενδυτής» πρώτα αγοράζει τη δημόσια γη ή αποκτά «δικαίωμα επιφάνειας» για πάρα πολλά χρόνια με δικαιώματα κυριότητας, αλλά με φορολογικό καθεστώς επικαρπίας. Οι χρήσεις γης καθορίζονται με βάση πολεοδομική μελέτη του επενδυτή, χωρίς υποχρέωση εισφοράς σε γη και χρήμα.
Με λίγα λόγια τα συμφέροντα του «επενδυτή» υπερισχύουν έναντι οποιουδήποτε άλλου σχεδιασμού δημόσιου συμφέροντος.
Και δυστυχώς οι επενδύσεις που γίνονται στη λογική μιας μονοσήμαντης τουριστικής ανάπτυξης του "all inclusive" όπως υποδηλώνει η συνοπτική ανακοίνωση του ΤΑΙΠΕΔ, για τον υγροβιότοπο της Επανομής, θα έχουν συνέπειες για το περιβάλλον, τη χώρα και τη ζωή των ανθρώπων ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες, οι οποίες δε θα επωφεληθούν ούτε καν απ’ τη δημιουργία θέσεων δουλειάς, ενώ θα υποστούν όλες τις συνέπειες. Το αποτέλεσμα θα είναι να χαθεί κάθε δυνατότητα για ήπια τουριστική ανάπτυξη.
Και όπως επισημαίνει η Κίνηση Πολιτών Επανομής στο φυλλάδιό της για την ενημέρωση για το θέμα του υγροβιότοπου:
"Είναι γεγονός ότι βιώνουμε μια βαθιά οικονομική ύφεση και ότι η ανεργία καλπάζει. Υπάρχει ανάγκη από επενδύσεις και δουλειές. Όμως τέτοιου είδους διαχειριστικές πρακτικές είναι εγκληματικές ενέργειες απέναντι σε όλους εμάς που χάνουμε τόσο τη γη μας, τους πόρους για μια μελλοντική ανάπτυξη αλλά και τις ελπίδες για ένα καλύτερο αύριο για τα παιδιά μας.
Επειδή το ξεπούλημα της δημόσιας γης δεν είναι επένδυση οφείλουμε να ανοίξουμε ένα δημόσιο διάλογο για μια βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου μας που θα εξυπηρετεί τις δικές μας ανάγκες για σήμερα αλλά και για αύριο."
Γιάννης Ν. Κρεστενίτης   

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου