2.10.12

Κοινωνική αλληλεγγύη – μια πρώτη προσέγγιση

      Στις δύσκολες ώρες που ζούμε σήμερα στην Ελλάδα παρατηρούμε να αναπτύσσεται μια πρωτοφανής προσπάθεια συλλογικής αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης, από τη μεριά των πολιτών. Συσσίτια, συγκέντρωση και μοίρασμα τροφίμων, ανταλλακτικά και χαριστικά παζάρια, κοινωνικά ιατρεία και παντοπωλεία, προϊόντα χωρίς μεσάζοντες, κτλ. Διοργανωτές όλων αυτών είναι κατά κύριο λόγο ομάδες, επιτροπές και κινήσεις πολιτών. Συλλογικότητες δηλαδή που ξεφύτρωσαν αυθόρμητα μέσα από την ανάγκη αντιμετώπισης των προβλημάτων διαβίωσης. Παράλληλες κινήσεις όμως γινανε και από θεσμικά όργανα, όπως προγράμματα της ΕΕ (πχ. Progress), υπουργεία απασχόλησης και κοινωνικής προστασίας, εργασίας κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας ( πχ. εθνικό κέντρο κοινωνικής αλληλεγγύης ΕΚΚΑ, «βοήθεια στο σπίτι»), καθώς και εκκλησία, κανάλια (Σκαι) κτλ.
Μπαίνει λοιπόν ένα ζήτημα στην ΚΠΕ και πιο ειδικά στην υπό συγκρότηση ομάδα κοινωνικής αλληλεγγύης πια μπορεί να είναι η αποστολή της, το περιεχόμενο της δράσης της και οι δυνατότητες παρέμβασης της στην τοπική μας κοινωνία. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε σοβαρά το θέμα αυτό χωρίς επιφανειακή θεώρηση και με δράσεις «για να βγούμε από την υποχρέωση», πρέπει να ορίσουμε ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο θα εντάξουμε τις δράσεις μας. Το πλαίσιο αυτό, κατά τη γνώμη μου, πρέπει να έχει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:
·         Αλληλεγγύη και όχι φιλανθρωπία.
·         Συνέχεια, συνέπεια και όχι αποσπασματική δράση.
·         Πολιτικά χαρακτηριστικά και όχι συγκάλυψη αιτιών κρίσης
·         Όχι υποκατάσταση των λειτουργιών του κράτους
·         Όχι στις διακρίσεις και στις ρατσιστικές συμπεριφορές
Επεξηγηματικά δυο λόγια για το καθένα:
Ποια η διαφορά μεταξύ των δυο; Και οι δυο είναι προσφορά βοήθειας. Την φιλανθρωπία την προσφέρει ο δυνατός στον αδύνατο, γι`αυτό και πολλές φορές είναι προσβολή της αξιοπρέπειας του αδυνάτου, ενώ την αλληλεγγύη την προφέρουν οι αδύνατοι στον αδύνατο. Η πρώτη είναι ατομική πρακτική με βασικό στοιχείο τον οίκτο, ενώ η αλληλεγγύη έχει συλλογικά χαρακτηριστικά και προϋποθέτει την συνείδηση. Εμείς δεν απορρίπτουμε την πρώτη αλλά προβάλλουμε την δεύτερη.
Οι ανάγκες των πολιτών είναι διαρκείς, επιτακτικές και με αυξανομένη τάση. Αν αρχίσουμε μια προσπάθεια δεν μπορούμε να την αφήσουμε στη μέση, ούτε μπορούμε να εκτεθούμε για ασυνέπεια όταν κάποιοι στηρίξουν ελπίδες πάνω μας. Είναι καλύτερα να μην την αρχίσουμε. Η ομάδα πρέπει να κάνει αισθητή την παρουσία της, να βάλει πχ. ωράριο εβδομαδιαίας λειτουργίας με συγκεκριμένο περιεχόμενο.
Η αλληλεγγύη πρέπει να πάρει κινηματικά χαρακτηριστικά, αλλιώς θα μεταπέσει στην φιλανθρωπία. Για να συμβεί αυτό πρέπει ο καθένας να γνωρίζει από πού ξεκινά και που πηγαίνει. Στόχος μας δεν είναι μόνο να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση, αλλά και να εξαλείψουμε τα αίτια που την δημιούργησαν για να μην αναπαράγεται. Πρέπει λοιπόν να έχουμε, σαν ΚΠΕ, μια καθαρή βασική πολιτική θέση για τα αίτια και τις συνέπειες της κρίσης για να εναρμονίζεται με αυτή και η δράση μας. Αν δεν αναδεικνύεται ένα πολιτικό σκεπτικό όπου η αλληλεγγύη θα είναι αξιακο πρότυπο στην αυριανή κοινωνία που θέλουμε, τότε είναι σαν να δίνουμε ασπιρίνες στον ετοιμοθάνατο βαριά άρρωστο
Δεν έχουμε σκοπό να υποκαταστήσουμε τις υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας και στήριξης του κράτους. Είναι γνωστό σε πιο βαθμό αυτές οι υπηρεσίες έχουν παγώσει τις λειτουργίες τους και μείς άλλωστε δεν μπορούμε ούτε θέλουμε να τις αναλάβουμε. Πρέπει να έχουμε κατά νου ότι στα πλαίσια της δράσης μας για την υποστήριξη των πολιτών μπορεί να βρεθούμε απέναντι και σε αντιπαράθεση με κυβερνητικές θέσεις που είναι αντίθετες με τα συμφέροντα της πλειοψηφίας των πολιτών.
Δεν διαχωρίζουμε τους κατοίκους της τοπικής μας κοινωνίας σε ντόπιους και ξένους, σε έλληνες και μετανάστες. Η κοινωνική αλληλεγγύη προϋποθέτει την ισότητα όλων των κοινωνικών ομάδων που βιώνουν τις συνέπειες της κρίσης. Δεν έχουν θέση αυτοί που στρέφουν μια κοινωνική ομάδα ενάντια σε άλλη, Το σύνθημα «κανένας μόνος του στην κρίση» νομίζω ότι εκφράζει ακριβώς το πνεύμα και τον στόχο μας.   
Μέσα σαυτο το πλαίσιο βλέπω να αναπτύσσονται οι όποιες κινήσεις και δράσεις μας. Για προβλήματα όπως ανεργία, φτωχοποίηση, μετανάστες κτλ, που δεν μπορούμε να δώσουμε λύσεις, μπορούμε να καταγράψουμε, να μαζέψουμε στοιχεία να δούμε το μέγεθος των προβλημάτων ώστε να αξιολογηθούν ανάλογα και να τα αναδείξουμε η να τα βάλουμε σε δεύτερη μοίρα.
Δράσεις που θα μπορούσαμε να επεξεργαστούμε και να γίνουν άμεσα η μεσοπρόθεσμα είναι:
·         Χαριστικό η και ανταλλακτικό παζάρι (έπιπλα, βιβλία, παιχνίδια, κλπ)
·         Ενισχυτική διδασκαλία (κοινωνικό φροντιστήριο)
·         Εκμάθηση ελληνικής γλώσσας σε μετανάστες
·         Συγκέντρωση ειδών α’ ανάγκης, μοίρασμα σε όσους έχουν ανάγκη
·         Ψυχολογική στήριξη φτωχών και ανέργων
·         Στήριξη δανειοληπτών
·         Σίτιση παιδιών στο ολοήμερο
·         Επιτροπή ενάντια στα χαράτσια
·         Νομική στήριξη αιτημάτων τοπικής κοινωνίας
Ο κατάλογος είναι ανοικτός, ενδεικτικός και μπορεί ο καθένας να συμπληρώσει ότι θεωρεί σημαντικό. Όμως ας γίνει κατανοητό ότι για να υλοποιηθεί το καθένα από αυτά χρειάζεται την ενεργή συμμετοχή μας. Δεν είναι δυνατόν δυο άτομα δηλωμένα στην ομάδα να αναλάβουν τέτοιες δράσεις. Να και κάποιος επίκαιρος από το παρελθόν:
«…. Αλληλεγγύη των δυστυχισμένων! Να το σύνθημα μιας καινούργιας δράσης, που μπορεί να φέρει τα πιο χειροπιαστά αποτελέσματα. Αλληλεγγύη οργανωμένη, ενεργητική ζωντανή, θετική και έμπρακτη, είναι ο πρώτος όρος της σωτηρίας… Άς έρθουνε μαζί μας, όσοι θέλουνε να προσφέρουνε και τις πιο μικρές υπηρεσίες στο μεγάλο τούτο έργο. Η βοήθειά τους θα είναι πολύτιμη..» (Αθήνα, Δεκέμβρης 1932 - Δημήτρης Γληνός)
Κώστας Λυκεσάς

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου